Powrozy.pl

Blog

  • Der Seiler / Restiarius / Le Cordier / Il Cordaruolo







    1775 / Józef Wagner /
    Vienna, Austria

    Der Seiler / Restiarius / Le Cordier / Il Cordaruolo

    The cards are from Joseph Kurzböck, Schauplatz der Natur und der Künste: in vier Sprachen: deutsch, lateinisch, französisch und italienisch, vol. 2, Vienna 1775
    There are 4 people working in the ropemaking workshop, actually in the square in front of the buildings. In the foreground to the right, a ropemaker walks (backwards) and spins thread, extending hemp fibers lying on his apron and wrapped around his waist. In his right hand, he holds a piece of cloth to make the fibers more manageable. On the left, visible from behind, a second ropemaker sits on a stool at the machine. With his right hand, he turns a crank to drive the rope wheel, which in turn sets in motion the hook fixed above. In between, a cordage rake is hammered into the ground to support the twisted thread. The finished strings are laid on the ground, on the ropemaking course. Behind them, a second pair of ropemakers spin the cranks of two other machines. On the right is a ropemaking wheel equipped with wheels so that it moves while twisting the rope, loaded with stones. The machine probably has several (invisible) hooks. The second machine consists of a rounded board driven into the ground, with a crank (it should have a hook at the end).
    The representation is accompanied on the following pages by a comprehensive description in 4 languages (German, Latin, French, Italian).
    material / technique
    paper, copperplate
    dimensions:
    height / width
    10.2 cm (25.2 cm) / 12.7 cm (17.8 cm)
    Link1
    Link2
    Link3

    Zobacz także 


    1877 / Spisz, Polska

    Zestaw maszyn powroźniczych (kołowrotek i wózek), ludowy

    XIX-XX w. / Polska

    Zestaw maszyn powroźniczych (kołowrotek i wózek), ludowy

  • A rope reel from a workshop in Nowy Wisnicz












    XIX/XX century/ Germiany (?)

    A rope reel from a workshop in Nowy Wisnicz

    A rope reel (gisher – from German Seilgeschirr, twister) consists of a metal mechanism moved by a metal wheel with an attached handle (replacing the crank), driving gears that transmit the drive to 4 hooks. The iron mechanism is set on a wooden structure.
    The machine was purchased in Nowy Wisnicz and comes from the workshop of Leopold Julian Kosturkiewicz. More about the origin of the machine – at the description of the rope wheel from Nowy Wisnicz.
    material:
    wood, iron
    See also


    XIX/XX w. / Germany (?)

    A rope wheel from a workshop in Nowy Wisnicz


    XIX/XX w. / Germany (?)

    A rope reel from a workshop in Nowy Wisnicz

  • A rope wheel from a workshop in Nowy Wisnicz














    XIX/XX century. / Germiany (?)

    A rope wheel from a workshop in Nowy Wisnicz

    The rope wheel consisted of a large flywheel moved by a crank, the drive by means of a belt or cord was transferred to 4 rollers with hooks. It was possible to adjust the height of the upper part, in which the rollers (not preserved) were fixed, achieving the appropriate tension of the belt (also not preserved). The machine used a large wagon wheel with an iron rim.
    The machine was purchased in Nowy Wisnicz and came from the workshop of Leopold Julian Kosturkiewicz. More about the origin of the machine – at the description of another carriage wheel from Nowy Wisnicz.
    material:
    wood, iron
    dimensions:
    height / length / width
    139 cm / 52 cm / 99 cm

    See also


    XIX/XX w. / Germany(?)

    A rope reel from a workshop in Nowy Wisnicz


    XIX/XX w. / Germany (?)

    A rope wheel from a workshop in Nowy Wisnicz

  • A rope reel from a workshop in Nowy Wisnicz












    XIX/XX w. / Germiany(?)

    A rope reel from a workshop in Nowy Wisnicz

     

    A rope wheel – from a large flywheel moved by a crank, the drive by means of a belt is transferred to rollers with hooks (three or more – in a fan-shaped arrangement). It is possible to adjust the height of the upper part, in which the rollers were fixed – unfortunately, in this copy not preserved. The belts (two) were made of several leather (clothing) strips joined together.

    The machine was purchased in Nowy Wisnicz and came from the workshop of Leopold Julian Kosturkiewicz. The ropemakers of this name in nearby Bochnia produced ropes as early as the 18th century. – Until modern times. It is likely that one of the craftsmen moved his workshop to Nowy Wiśnicz.

    Leopold Julian Kosturkiewicz produced cordage products for farmers in the near and distant vicinity. At work, as was usual, the whole family helped his father, including children – from a young age. Among them was also daughter Cecilia, who learned the craft in her father’s workshop. Although she later no longer had a connection with ropemaking, she did not forget the skills she had acquired. She was eager to share her knowledge and experience, which she proved by participating in classes organized by the Center for Regional Education in Stary Wiśnicz, which functions at the Municipal Cultural Center in Nowy Wiśnicz. This institution attaches great importance to finding manifestations of cultural activities of past times in the region. One of them are disappearing professions, folk crafts and skills. The topic of one of the workshops held for teachers and instructors on November 15-17, 2011 was cordage. A special guest was Mrs. Cecylia Załupska, who led a demonstration of cordage twisting. Cordage, braiding and tissue paper making were also the subject of a lecture entitled „Disappearing folk crafts and skills.” In the second part of the workshop, participants made braided baskets, jewelry and flowers using twine. There was also a theme for the upcoming Christmas, it was string angels and traditional spiders. Necessary knowledge, instructions were provided to the students by Bernadetta Błoniarz and Agata Załupska.

    Mrs. Cecilia Załupska passed away in early 2023.

    material:

    wood, iron

    dimensions:

    height / length / width

    137 cm / 60

    See also


    XIX/XX w. / Germiany (?)

    Rope wheel from the workshop in Nowy Wiśnicz


    XIX-XX w. / Poland

    Rope wheel from the workshop in Nowy Wiśnicz

  • Kołowrotek powroźniczy z warsztatu w Nowym Wiśniczu












    XIX/XX w. / Niemcy (?)

    Kołowrotek powroźniczy z warsztatu w Nowym Wiśniczu

    Kołowrotek powroźniczy (giszer – od niem. Seilgeschirr, skrętarka) składa się z metalowego mechanizmu poruszanego przez metalowe koło z przymocowanym uchwytem (zastępującym korbę), napędzające koła zębate, które przenoszą napęd na 4 haki. Żelazny mechanizm osadzony jest na drewnianej konstrukcji.

    Maszyna została zakupiona w Nowym Wiśniczu i pochodzi z warsztatu Leopolda Juliana Kosturkiewicza. Więcej o pochodzeniu maszyny – przy opisie koła powroźniczego z Nowego Wiśnicza.

     

    materiał:

    drewno, żelazo

     

    wymiary:

    wysokość / długość / szerokość

    110cm / 110 cm / 60 cm

    Zobacz także 


    XIX/XX w. / Niemcy (?)

    Koło powroźnicze z warsztatu w Nowym Wiśniczu

    XIX-XX w. / Polska

    Koło powroźnicze z warsztatu w Nowym Wiśniczu

  • Koło powroźnicze z warsztatu w Nowym Wiśniczu














    XIX/XX w. / Niemcy (?)

    Koło powroźnicze z warsztatu w Nowym Wiśniczu

    Koło powroźnicze składa się z dużego koła zamachowego poruszanego korbą napęd za pomocą pasa lub sznura przenoszony był na 4 rolki z hakami. Można było regulować wysokość górnej części, w których mocowane były rolki (niezachowane) osiągając odpowiednie naprężenie pasa (także niezachowanego). W maszynie wykorzystano duże koło od wozu z żelazną obręczą.

    Maszyna została zakupiona w Nowym Wiśniczu i pochodzi z warsztatu Leopolda Juliana Kosturkiewicza. Więcej o pochodzeniu maszyny – przy opisie innego koła powroźniczego z Nowego Wiśnicza.

    materiał:

    drewno, żelazo

     

    wymiary:

    wysokość / długość / szerokość

    139 cm / 52 cm / 99 cm

    Zobacz także 


    XIX/XX w. / Niemcy (?)

    Kołowrotek powroźniczy z warsztatu w Nowym Wiśniczu

    XIX/XX w. / Niemcy (?)

    Koło powroźnicze z warsztatu w Nowym Wiśniczu

  • Koło powroźnicze z warsztatu w Nowym Wiśniczu












    XIX/XX w. / Niemcy (?)

    Koło powroźnicze z warsztatu w Nowym Wiśniczu

    Koło powroźnicze – z dużego koła zamachowego poruszanego korbą napęd za pomocą pasa przenoszony jest na rolki z hakami (trzy lub więcej – w układzie wachlarzowym). Można regulować wysokość górnej części, w których mocowane były rolki – niestety w tym egzemplarzu niezachowane. Pasy (dwa) zostały wykonane z połączonych kilku pasków skórzanych (ubraniowych).

    Maszyna została zakupiona w Nowym Wiśniczu i pochodzi z warsztatu Leopolda Juliana Kosturkiewicza. Powroźnicy o tym nazwisku w pobliskiej Bochni wytwarzali liny już w XVIII w. – aż do czasów współczesnych. Prawdopodobnie jeden z rzemieślników przeniósł swój warsztat do Nowego Wiśnicza.

    Leopold Julian Kosturkiewicz produkował wyroby powroźnicze dla gospodarzy z bliższej i dalszej okolicy. W pracy, jak to zwykle bywało, pomagała ojcu cała rodzina, także dzieci – już od młodych lat. Wśród nich była także córka Cecylia, która nauczyła się rzemiosła w warsztacie ojca. Mimo, że później nie miała już związku z powroźnictwem, nie zapomniała zdobytych umiejętności. Chętnie dzieliła się wiedzą i doświadczeniem, co udowodniła uczestnicząc w zajęciach zorganizowanych przez Ośrodek Edukacji Regionalnej w Starym Wiśniczu, funkcjonujący przy Miejskim Ośrodku Kultury w Nowym Wiśniczu. Instytucja ta przywiązuje dużą rolę do odszukiwania przejawów działań kulturowych minionych czasów w regionie. Jednymi z nich są ginące zawody, rzemiosło ludowe i umiejętności. Tematem jednego z warsztatów, zorganizowanych dla nauczycieli i instruktorów w dniach 15-17 listopada 2011 r. było powroźnictwo. Gościem specjalnym była pani Cecylia Załupska, która prowadziła pokaz skręcania powrozów. Powroźnictwo, plecionkarstwo i bibułkarstwo były również tematem wykładu zatytułowanego „Ginące rzemiosło ludowe i umiejętności”. W drugiej części warsztatów uczestnicy wykonywali przy użyciu sznurka plecione koszyki, biżuterię, kwiaty. Pojawił się również temat na nadchodzące Święta Bożego Narodzenia, były nim sznurkowe anioły i tradycyjne pająki. Niezbędnej wiedzy, instrukcji dostarczały kursantom Bernadetta Błoniarz i Agata Załupska.

    Pani Cecylia Załupska zmarła na początku 2023 r.

    materiał:

    drewno, żelazo

     

    wymiary:

    wysokość / długość / szerokość

    137 cm / 60

    Zobacz także 


    XIX/XX w. / Niemcy (?)

    Koło powroźnicze z warsztatu w Nowym Wiśniczu

    XIX/XX w. / Niemcy (?)

    Kołowrotek powroźniczy z warsztatu w Nowym Wiśniczu

  • Der Seiler / Restiarius / Le Cordier / Il Cordaruolo






    1775 / Józef Wagner / Wiedeń, Austria

    Der Seiler / Restiarius / Le Cordier / Il Cordaruolo

    Karty pochodzą z wydawnictwa: Joseph Kurzböck, Schauplatz der Natur und der Künste: in vier Sprachen: deutsch, lateinisch, französisch und italienisch, t. 2, Wiedeń 1775

    W warsztacie powroźniczym, a właściwie na placu przed budynkami, pracują 4 osoby. Na pierwszym planie po prawej stronie, kroczy powroźnik (do tyłu) i przędzie nić, wysnuwając włókna konopne leżące na fartuchu i owinięte wokół pasa. W prawej dłoni trzyma kawałek tkaniny, aby włókna lepiej się układały. Po lewej stronie, widoczny od tyłu, drugi powroźnik siedzi na stołku przy maszynie. Prawą ręką kręci korbą napędzając koło powroźnicze, które z kolei wprawia w ruch umocowany powyżej hak. Pomiędzy nimi wbite są w ziemię grabie powroźnicze, podtrzymujące skręcaną nić. Gotowe sznurki ułożone są na ziemi, na trakcie powroźniczym. Za nimi druga para powroźników kręci korbami dwóch innych maszyn. Po prawej stronie koło powroźnicze wyposażone w kółka, aby się przemieszczała podczas skręcania liny, obciązone kamieniami. Maszyna ma zapewne kilka (niewidocznych) haków. Druga maszyna składa się z zaokrąglonej deski wbitej w ziemię, z korbą (powinna być zakończona hakiem).

    Przedstawieniu towarzyszy na kolejnych stronach obszerny opis w 4 językach (niemiecki, łaciński, francuski, włoski).

    materiał / technika

    papier, miedzioryt

    wymiary:

    wysokość / szerokość

    10,2 cm (25,2 cm) / 12,7 cm (17,8 cm)

    Link1

    Link2

    Link3

    Zobacz także 


    1877 / Spisz, Polska

    Zestaw maszyn powroźniczych (kołowrotek i wózek), ludowy

    XIX-XX w. / Polska

    Zestaw maszyn powroźniczych (kołowrotek i wózek), ludowy

  • Restio & Lorarius / Powroźnik i Rymarz


    1770 / Iohannes Amos Comenius / Warszawa

    Restio & Lorarius / Powroźnik i Rymarz

    Karta pochodzi z wydawnictwa: Jan Amos Komeniusz, Świat rzeczy pod zmysły podpadających we czterech językach odmalowany y poprawiony, (Joh[annes]. Amos Comenii, Orbis sensualium pictus quadrilinguis emendatus), Warszawa 1770, s. 312-315.

    Przedstawienie graficzne pokazuje wnętrze warsztatu rymarskiego (po lewej) oraz miejsce pracy powroźników (po prawej). Dwaj powroźnicy przędą nić z konopi. Powroźnik (1) przędzie nić (2) z włókien konopnych (4) owiniętych wokół siebie. Drugi powroźnik siedząc na stołku kręci korbą poruszając koło powroźnicze (3). Napęd przekładany jest na kręcący się haczyk, na który założona jest nić. Praca wykonywana jest na torze powroźniczym, po którym porusza się do tyłu pierwszy powroźnik, ograniczony parkanem, z bramą w głębi. Na pierwszym planie ułożone są: zwinięta w kłębek przędza (5), powrozy lub postronki (6) oraz liny (7).

    (312)

    LXXXI.

    Restio & Lorarius

    Powroźnik i Rymarz

    Przedstawienie graficzne warsztatu rymarza oraz powroźników pracujących na torze powroźniczym.

    Poniżej i na kolejnych stronach zamieszczone były teksty (znane z innych egzemplarzy):

       Restio, 1 m. 3.               Powroźnik, 1

    contorquet                    kręci

    funes, 2                         liny, 2 (powrozy)                              funis, m. 3. lina.

    agitatione                     obracaniem

    rotulæ, 3                       kołka, 3                                            rotula, f. 1. kołko.

    e stupa, 4                      z zgrzebi, 4                                       stupa, f. 1. zgrzebi.

    vel cannabi,                   albo konopi                                      cannabis, f. 3. konopie.

    quamfibi circumdat.     które około śiebie obowięznie.

    (313)

    LXXXI

    Im Buch der Richter Cap. XVI. V. 7. 9. [Księga Sędziów, 16, 7-9]

    [tekst łaciński]

    I odpowiedzal iey Samson ieżeliby mie związano śiedmią wici surowych, ktore ieszcze nie uschły, tedy oslabieię, i będę iako inny człowiek: ale on zerwał wici iako by kto zerwał nic zgrzebną ogniem napaloną: i nie poznano w czym była moc iego.

    [tekst francuski i niemiecki]

    Le Cordier & le Ceinturier.

    Der Seiler und Riemer.

       Le cordier, 1                                               Der Seiler 1

    En tournant                                               drehet

    Ion rouet, 2                                               Seile, 2                

    retord, cable                                             durch Umdrehung

    toutes fortes de Ordes, cordages 3          des Rads, 3

    d’étouppe, 4                                              aus Werd, 4

    ou de chanvre,                                          orer hanff,

    gu’il a mis autur de lui.                              So er um sich leget.

    (314)

       Sic fiunt                         Tym sposobem robią się

    primo                            naprzód

    funiculi, 5                      przędze, 5

    tum restes, 6                 potym powrozy, 6 (poitronki)          reftis, f.3. powroz.

    tandem                         na koniec

    rudentes. 7                    liny studzienne albo żaglowe, 7      rudens, m. 3. Lina

    [dalej o rymarzu]

    Orbis Sensualium Pictus (Świat Zmysłowy w Obrazach) wydana w 1658 r. w Norymberdze to pierwsza książka napisana z myślą o dzieciach,. Autorem był Jan Ámos Komenský, zwany również Komeniuszem (1592-1670). Był on filozofem, reformatorem i myślicielem protestanckim, ale przede wszystkim uznanym czeskim pedagogiem. Całe życie poświęcił praktycznej działalności wychowawczej, układaniu podręczników szkolnych i teoretycznemu opracowywaniu zagadnień pedagogicznych oraz dydaktycznych, kładąc tym samym podwaliny pod współczesne zasady pedagogiki.

    Jego najbardziej znane i cenione dzieło Orbis sensualium pictus  stanowi ilustrowany elementarz dla najmłodszych dzieci, wydany w języku łacińskim i niemieckim. Książka ta pierwotnie stanowić miała ulepszoną wersję łacińskiej czytanki Janua linguarum reserata, której zadaniem było ułatwić opanowanie łaciny. Jan Amos Komenský tworząc Orbis pictus, zastosował jednak po raz pierwszy nowoczesną metodę łączącą zapisany tekst z graficznym jego odwzorowaniem w postaci licznych ilustracji. Metoda ta miała uprościć proces przekazu wiedzy młodym uczniom.

    Orbis pictus przełożone zostało na wiele języków. Pierwsze wydanie czterojęzyczne (łacina, niemiecki, włoski, francuski) ukazało się w 1666 roku. Rok później z drukarń wyszło polskie tłumaczenie. Książkę wydano też w języku angielskim, czeskim i węgierskim. Przez sto lat od wydania był to najpopularniejszy podręcznik w Europie oraz pierwowzór współczesnych materiałów do nauki języków obcych.

    materiał / technika

    papier, drzeworyt

    wymiary:

    wysokość / szerokość

    9,3 cm / 10 cm

    1. A. Fijałkowski, Orbis Pictus świat malowany Jana Amosa Komeńskiego, Warszawa 2008,
    2. A. Fijałkowski, Tradycja i nowatorstwo w Orbis sensualium pictus Jana Amosa Komeńskiego, Warszawa 2012,
    3. A. Fijałkowski, Jan Amos Komeński Świat w obrazach rzeczy dostępnych zmysłom, Warszawa 2015, Komenský Jan Amos.
    4. Świat w obrazach opisany po polsku w dziele Jana Amosa Komenskiego wydanym w Brzegu w 1667 roku, Brzeg 2017,

    Link1

    Link2

    Link3

    Zobacz także 


    1877 / Spisz, Polska

    Zestaw maszyn powroźniczych (kołowrotek i wózek), ludowy

    XIX-XX w. / Polska

    Zestaw maszyn powroźniczych (kołowrotek i wózek), ludowy

  • Der Seiler






    przed  1724 / Jeremias Wolff / Augsburg, Niemcy

    Der Seiler

    Rycina przedstawia powroźnika (po prawej stronie), który przędzie nić z włókien konopnych, które ma owinięte wokół pasa, zawinięte w fartuchu. Obok niego stoi kobieta (po lewej), która jak wynika z tekstu poniżej, jest właścicielką warsztatu powroźniczego, której pomaga zachochany w niej mężczyzna. Drugi powroźnik kręcący korbą maszyny (koła powroźniczego) widoczny jest nieco z tyłu, za pierwszym powroźnikiem. Właściwie powinni oni stać naprzeciwko siebie, ale być może autor uczynił taki zabieg ze względów kompozycyjnych. W tle widoczny jest zamek na wzniesieniu.

    Der Seiler.

    Ich helff euch früh und spat die stärcksten Seile spinnen

    Und ihr habt selbsten mich ans liebes-Seil gebracht.

    Ich helff euch euer Brod durch meinen Fleiß gewinnen,

    Helfft ihr mir zu dem Fleisch, wornach mein Herzte tracht.

    Hätt ich den Liebes-Gott, der mich so sehr thut kräncken,

    Ich wolt ihn heute noch mit diesem Strick aufhencken.

    Powroźnik.

    Pomagam Ci od świtu do nocy prząść najmocniejsze powrozy

    A Ty mnie samego wodzisz na miłosnym sznurze.

    Pomagam Ci przez mój trud zdobywać Twój chleb,

    Pozwól mi zdobyć cielesną nagrodę, której pragnie moje serce.

    Gdybym miał tego bożka miłości, który tak bardzo mnie doświadcza,

    Chciałbym go jeszcze dzisiaj powiesić na tym oto powrozie.

         (tłum. Ewa Dybczyńska)

    Po lewej: „C. Pr. S. C. Majest.” [Cum Privilegio Sacræ Caesareæ Maiestatis – za pozwoleniem Świętego Cesarskiego Majestatu]. Po prawej: „Ieremias Wolff excudit Aug. Vind.” [Jeremiasz Wolff rytował, Augusta Vindelicorum = Augsburg]

    Jeremias Wolff (1663-1724) – augsburski miedziorytnik i wydawca; zbudował największe wydawnictwo artystyczne 1. połowy XVIII w., które zatrudniało najlepszych rytowników swoich czasów. 

    materiał / technika

    papier, miedzioryt

    wymiary:

    wysokość / szerokość

    35 cm / 23 cm

    Zobacz także 


    1877 / Spisz, Polska

    Zestaw maszyn powroźniczych (kołowrotek i wózek), ludowy

    XIX-XX w. / Polska

    Zestaw maszyn powroźniczych (kołowrotek i wózek), ludowy