Blog

1699 / Abraham Santa / Norymberga, Niemcy

Der Seiler

Karta pochodzi z wydawnictwa: Abraham a Sancta Clara, Etwas für Alle/ Das ist: Eine kurtze Beschreibung allerley Stands- Ambts- und Bewerbs-Persohnen / Mit beygedruckter Sittlichen Lehre und Biblischen Concepten… wyd. Christoph Weigel, 1699, s. 500

Sprzedawca datował odbitkę na ok. 1730 r.

Na rycinie widać otwarty budynek warsztatu powroźniczego oraz plac przed nim (tzw. tor powroźniczy – bez zadaszenia). Kilku powroźników (jeden na pierwszym planie, po prawej) przędzie nici z włókien konopnych, które mają owinięte wokół pasa. Podczas pracy cofają się. Niektóre linki podwieszone są na hakach umocowanych do wysokich słupów. Po lewej stronie widać maszynę powroźniczą obciążoną kamieniami, obsługiwaną przez kilku powroźników. Dwóch z nich kręci korbą, skręcając grubą linę. Podczas tego procesu maszyna przesuwa się do przodu, żłobiąc koleiny w podłożu. Dzieje się tak, ponieważ skręcana lina skraca się.

Ponad przedstawieniem umieszczono słowa:

     “Der Seiler

Der Gang sey schlecht,

Das Werck nur recht.”

     Powroźnik

Może chód jego zły 

ale dzieło – dobre.

Pod przedstawieniem znajduje się wiersz:

“Der Frommen Wandel scheint nichts werth

in Augen, die ihn nicht verstehen:

doch so kann man zum Himmel gehen,

Wann man der Welt den Rucken kehrt,

und seine Augen fleissig wendet,

dahin, wo unser Werck sich endet.”

Los pobożnego nic niewart czasami

gdy świat zrozumieć go nie potrafi:

Jednak tą drogą do nieba trafi,

kto się do świata zwróci plecami

i nad swym dziełem pilnie ślęczy

aż koniec nasze dzieło zwieńczy.

     (tłum. Ewa Dybczyńska)

Dzieło Abrahama a St. Clara, Etwas fur Alle (w j. niemieckim) lub Iets voor Allen (w j. niderlandzkim)  – Coś dla każdego – było naśladownictwem starszego wydawnictwa. W 1694 r. amsterdamscy artyści  Jan i Casper Luyken wydali Spiegel van het Menselyk Bedryf – zbiór stu rycin przedstawiających sztukę i rzemiosło. Przedstawieniom graficznym towarzyszyła nazwa zawodu, krótka sentencja (powyżej) oraz sześciowersowy wiersz (poniżej). Książka odniosła wielki sukces i była wielokrotnie wznawiana (do 1767 r.). Inni drukarze i księgarze próbowali również czerpać zyski z popularnego bestsellera. W wersji Abrahama de St. Clary z  1699 r. było aż 200 rycin.

Abraham a Santa Clara (1644-1709) – był austriackim mnichem augustianem, kaznodzieją i autorem popularnych książek o nabożeństwie, znanym z wielkiej wymowy.

 

materiał / technika

papier, miedzioryt

wymiary:

wysokość / szerokość

17,7 cm / 9,5 cm

Link1

Zobacz także 

1877 / Spisz, Polska

Zestaw maszyn powroźniczych (kołowrotek i wózek), ludowy

XIX-XX w. / Polska

Zestaw maszyn powroźniczych (kołowrotek i wózek), ludowy

1708 / Friedrich Frisius / Lipsk, Niemcy

Ceremoniel der Seiler

Drzeworyt pochodzi z wydawnictwa: Friedrich Frisius, Der vornehmsten Künstler und Handwercker Ceremonial-Politica, Lipsk 1708. Jest to ilustrowana prezentacja różnych rzemiosł, cechów, prac, wśród których jest też opisane powroźnictwo.

Warsztat powroźniczy jest podzielony na dwa pomieszczenia. Po prawej stronie powroźnik z pomocą kołowrotka umocowanego na ścianie przędzie nić, wyciągając włókna konopne, które ma owinięte wokół pasa i na lewym ramieniu. Za nim młody pomocnik przynosi nową partię włókien. Na ścianach wiszą zwinięte liny. Na podłodze leży kot (?).Widać fragment okna i wejścia do sąsiedniego pomieszczenia. Po lewej stronie kobieta nalewa chochlą ciemną ciecz z balii do wiaderka, trzymanego przez mężczyznę – być może klienta. Prawdopodobnie jest to substancja do impregnowania lin (smoła, dziegieć, „tłuste”). Za nim drugi klient wybiera sznury. Na kołkach przy ścianie zawieszony jest oferowany towar: powrozy, sznury, liny i linki (zwisające lub wiszące swobodnie). Niektóre liny leżą na ławce, lub są o nią oparte. Widoczna jest także cynowa konew. Stroje pięciu osób są różnorodne, charakterystyczne raczej dla XVI niż pocz. XVIII w.

Odbitka graficzna z tym przedstawieniem, która jest w Zbiorze Graficznym Niemieckiego Muzeum Narodowego w Norymberdze datowana jest na ok. 1550.

Link1

Link 2

materiał / technika

papier, drzeworyt kolorowany

wymiary:

wysokość / szerokość

11,6 cm (16,2 cm) / 29 cm (30,5 cm)

Zobacz także 

1877 / Spisz, Polska

Zestaw maszyn powroźniczych (kołowrotek i wózek), ludowy

XIX-XX w. / Polska

Zestaw maszyn powroźniczych (kołowrotek i wózek), ludowy

1580 / Jost Amman / Frankfurt nad Menem, Niemcy

Funarius, Der Seiler

Karta pochodzi z wydawnictwa: Hartman Schopper, Panoplia Omnium Liberalium Mechanicarum et Seden-tariarum Artium Genera Continens, Frankfurt nad Menem, 1568, k. 99

Zaglądamy do wnętrza warsztatu powroźniczego. Powroźników jest dwóch. Ubrani są w stroje nowożytne (ten po lewej ma na głowie wysoki kapelusz z niewielkim rondem, przewiązany wstążką). Mężczyzna stojący po lewej przędzie nić. Lewą ręką sięga po zwisające z góry włókna konopne. Prawą ręką skręca sznurek poruszając kołowrotek, na którym jest już nawinięty sznurek, który uprządł wcześniej. Powroźnik siedzący po lewej stronie prawdopodobnie wykonuje pętlę na końcu powroza, nabijając ją na wysoki stożkowaty kołek stojący przed nim – uderzając w sznurek drewnianym młotkiem. Widoczne jest wyposażenie warsztatu: gotowe, zwinięte sznury i linki leżą na podłodze, stoją oparte o ścianę, zwisają z kołków umocowanych wysoko na ścianie. Inne sznurki – przewieszone pojedynczo lub w zwojach oraz zwinięte w okrągłe kłębki – zwisają z futryny okna, zawieszone na zewnątrz.

W 1568 roku we Frankfurcie nad Menem ukazały się drukiem dwa bogato ilustrowane dzieła zawierające wierszowane komentarze do drzeworytów. Oba ukazują „wszystkie zawody na świecie”. Panoplia Omnium Liberalium Mechanicarum et Seden-tariarum Artium Genera Continens z tekstami Hartmanna Schoppera zawiera 115 drzeworytów, a Eygentliche Beschreibung aller Stände auff Erden, hoher und nidriger, geistlicher und weltlicher, aller Künsten, Handwercken und Händeln… z wierszami Hansa Sachsa  ilustrują 133 drzeworyty. W obu dziełach umieszczono te same prace Josta Ammana. Później, w 1585 r. ,Tommaso Garzoni opublikował kolejny encyklopedyczny zbiór profesji – La piazza vniversale di tvtte le profesi del mondo. Dzieło zostało przetłumaczone na język niemiecki a następnie wydane drukiem (miało kilka wydań). W edycji z 1641 r. wstawiono ponownie drzeworyty Josta Ammana, które ukazały się wcześniej w Ständebuch. We wszystkich trzech starodrukach, wśród innych ponad stu profesji, odnaleźć można powroźnika.

Jost Amman (1539-1591) był szwajcarskim malarzem, grafikiem i najpłodniejszym ilustratorem książek w XVI w. Wykonał ok. 1 500 grafik – zilustrował ponad 50 książek. Kształcił się w Zurychu, później pracował w Bazylei, a w 1561 otworzył warsztat w Norymberdze, gdzie osiadł na stałe. Specjalizował się w drzeworytniczej ilustracji książkowej oraz sztychowaniu map. Wykonywał także portrety i projekty witraży. Był ilustratorem obyczajów i strojów swojej epoki. Reprezentował styl artystyczny zwany manieryzmem.

Funarius. Der Seiler

Powroźnik

Conficio validos ex cannabe restio funes,

Et vaga sollicita retia texo manu.

Æquoris in tumidi quibus alligo flumine puppes,

Atq iuuencorum cornua fracta domo.

Nauita congestis vbi claßibus exit in altum,

Ille valet nostris funibus absq nihil.

His ex in aerijs, qui pulsat turribus æra

Indiget, bis fluuios vtitur omnis amans.

Scilicet in terris quæcunq vagantur ex errant,

Restibus indomitis restio stare facit.

materiał / technika

papier, drzeworyt kolorowany

wymiary:

wysokość / szerokość

11,6 cm (16,2 cm) / 29 cm (30,5 cm)

Zobacz także 

1877 / Spisz, Polska

Zestaw maszyn powroźniczych (kołowrotek i wózek), ludowy

XIX-XX w. / Polska

Zestaw maszyn powroźniczych (kołowrotek i wózek), ludowy