Statut cechu powroźników wielickich,

Kodeks dyplomatyczny wielicki, Lwów 1872, s. 113-18

Rok 1574, 1577, 1640, 1648.

Ustawy cechowe, już od królów Henryka, Stefana i Władysława IV. zatwierdzone, Jan III. ponownie zatwierdza.

            Jan III. z Bożej łaski Król Polski, Wielki Książę Litwy, Rusi, Prus, Mazowsza, Żmójdzi, Kijowa, Wołynia, Podola, Podlasia, Łotwy, Smoleńska, Siewierza i Czerniechowa - Oznajmiamy tym listem Naszym wszem i każdemu w szczególności, komu o tem wiedzieć należy: Przedłożony Nam był list w polskiej mowie na pergaminie pisany, zawierający w sobie ustanowę cechową Powróźników wielickich, ręką Najjaśniejszego świętej pamięci Władysława VI. Króla polskiego a Poprzednika Naszego i wiszącą pieczęcią koronną ztwierdzony, cały, zupełny, nieuszkodzony i w niczem niepodejrzany. Proszeni byliśmy też jak najpokorniej imieniem i ze strony Cechu pomienionego, abyśmy ów list władzą Naszą królewską uznać i zatwierdzić raczyli. Listu zaś tego osnowa jest następująca:

            Władysław z Bożej łaski Król Polski, Wielki Książę Litwy, Rusi, Prus, Mazowsza, Żmójdzi, Łotwy, Smoleńska, Siewierza i Czerniechowa, a Szwedów, Gotów i Wandalów dziedziczny król. Oznajmiamy tem pismem Naszem wszystkim ogółem i zosobna, którym wiedzieć należy: iż Nam przedłożono list papierowy, ręką Najjaśniejszego świętej pamięci Stefana Króla Poprzednika Naszego podpisany i w pieczęć koronną opatrzony, zawierający w sobie porządek cechowy Powroźników wielickich, utrzymany cało i nieskazitelnie, w niczem też niepodejrzany. Przytem upraszano Nas, abyśmy go władzą Naszą królewską uznać, zatwierdzić i umocnić raczyli. A listu tego osnowa jest następująca:

                Stefan z Bożej łaski Król Polski, Wielki Książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki, żmójdzki itd. Oznajmiamy tym listem Naszym wszystkim, którym natem zależy: Przedłożone i okazane Nam było pismo Najjaśniejszego Księcia i Pana Henryka, niegdyś polskiego a teraz francuzkiego Króla, na pergaminie ułożone, ręką Walentego Dębieńskiego Kanclerza polskiego koronnego podpisane i wielką pieczęcią wiszącą ztwierdzone, a od uszkodzeń i podejrzenia wolne. Zarazem byliśmy proszeni, abyśmy władzą Naszą królewską we wszystkich częściach uznać i potwierdzić raczyli owo pismo, którego dosłowna osnowa była taka:

 W imię Pańskie amen.

             Na wieczną rzeczy pamiątkę My Henryk z łaski Bożey Krol Polski, Wielkie Xiąze Litewskie, y Ziem Krakowskiey, Sandomierskiey, Sieradzkiey, Lączyczkiey, Kujawskiey, Ruskiey, Pruskiey, Mazowieckiey, Zmudzkiey, Chełmskiey, Elbienskiey, Pomorskiey, Inflantskiey, Kiiowskiey, Wołynskiey, Podlaskiey etc. Pan Xiąże Andeyskie, Burbonskie, Aruemienskie, Grabia Marchiey Forestu Querti Rouergi etc. etc. Oznaymuiemy wszem wobecz y kazdemu zosobna, niniejszym y napotym będącym komu to wiedziec nalezy. Iz podane są przed Nas przez pewne Consiliarze Nasze Artykuły nizey opisane, od Starszych y od całego Cechu Powrozniczego Miasta Naszego Wieliczkiego, ku dobremu porządkowi Cechu ich nalezące, á od Vrzedu ich Mieyskiego Radzieckiego przyięte y potwierdzone. Jako to przed Nami listem pieczętowanym z Akt Mieyskich Radzieckjch pisanym okazali. A iż nie są przeciwne Prawom, Przywileiom, Vchwale y pozytkowi Rzeczypo spolitey Miasta Wieliczkiego iako się to z listu wyzey mianowanego Radzieckiego okazało. Przekładaiąc tez to przed Nami iako na Porządku dobremu doyrzeniu, pilnośći y dostatku Rzemiesła ich  wiele nalezy w Zupach naszych wszystkich. Prosili Nas pilnie namienieni Consiliarze Nasi, abysmy im namienione Artykuły ktore im przedtym zgorzały władzę y Zwierzchnośćią Naszą Krolewską pozwolili, approbowali, potwierdzili y vmocnili. Ktorych to Artykułow porządek ten jest.

            Naprzod Każdy Towarzysz Rzemiesła Powrozniczego, prawdziwie wyuczony będąc, ktoryby tu chciał to Rzemiesło Powroznicze swą władzą y nakładem robic, a za Mistrza z godnośći rozumiany bydź. Takowy naprzod List otworzysty rodzaiu swego z Małzenstwa swiętego idącego, y slub Rodzicow swych, y cnotliwe ich zachowanie, á iego wychowanie dobre z młodośći iego, y obcowanie z dobremi ludzmi y dostateczne wyuczenie ma miec pod Pieczęcią Vrzedu ktoregoszkolwiek ták Duchownego iáko swieczkiego Mieyskiego Burmistrzowskiego Woytowskiego, albo Cechowego Rzemiesniczego albo tesz od Vrzędu Slacheckiego Wieyskiego. A takowy List Cechowy temu okazac, y ku rozsądkowi podac. A gdy za takowym Listem y rozsądkiem będzie od Cechu przyięty tedy takowy Towarzysz chcąc Mistrzem bydz, zarazem winien będzie dac do skrzynkj tegosz Cechu Powrozniczego wkupne(go) Złoty ieden pieniędzy. A potym obyczaiow inszych Mistrzow tegosz Cechu powrozniczego we wszystkim nasladowac. To iest Sztuki Mistrzowskie Rzemiesła swe(go) przed oblicznośćią wszystkich Mistrzow tegosz rzemiosła, y Cechu dostatecznie okazác. A sztuki takie mają bydz. Naprzod Linę poboczną ze własnych niepodłych, y dobrze przygotowanych konopi, na dwanaście sązeni ma wyrobic. Item Postronkow drotowanych wyrzezanych po sześći całych łokiet nie mniejszych ani większych pod liczbą trzydzieśći vczynic ma. Item Postronkow dyszlowych dwunastych trze tez trzydzieśći po piąciu łokiet, a nie mniey nagotuje. Item Postronki wazne dwunastne każdy na cztery łokcie w liczbie trzydzieści vczynic ma. Item Postronkow rownych Bugzele rzeczonych poczwarnych po cztery łokcie w liczbie sześćdziesiąt vczynic. Item stryczkow statecznych po piąciu łokiet w liczbie szescdziesiąt nagotuie. Item Slę dwie swieze y dostateczne iako się godzi nagotuje. Item Poprąg na wielkość y wzdłusz trzydzieści łokci świeżo iako się godźi wyrobi. Item Biczow w liczbie trzydzieśći dwa. Item Popiętnych biczow stabrniow motek, sznurow drugi motek nagotowac ma. Na ostatek siec na większy zwierz na dwa sąznia. A wszakze aby kazdy sązen był osobliwy: á te obadwa sąznie iáko się godzi vczynic ma Które to wszytkie sztukj Towarzysz on Mistrzostwo przymuiąc nie na ktorym mieyscu osobliwym nie potajemnie gdzieby chciał albo ządał czynić: ale v któregokolwiek starszego Mistrza Cechu tego, na to od Cechu wysadzonego y naznaczonego to wszystko wyrobic ma swym własnym dowcipem, nauką y cwiczeniem, iako moze naylepszą, bez pomocy zadnego Mistrza pod winą nizey opisaną. A te stuki wszystkie y zupełne obyczaiem wyzey opisanym wyrobione y wygotowane przed Starszemi y Mistrzami tegosz Cechu okazac będzie winien, ku oglądaniu  iesli są dostatecznie y według opisania ich wyprawione. A ieslize tym sztukąm dosic nie uczynił, winien będzie wędrowac daley dla lepsze(go) y doskonalszego wyuczenia w ynsze strony miedzy Mistrze przednieysze, dotąd az się swego rzemiesła iako się godzi wyuczy. A iesliby się tez w tych sztukach doskonale wyuczonym okazał tedy tamze przed oblicznoscią przerzeczonych Starszych i Mistrzow tegosz Cechu albo Bractwa okazawszy sztukę onę Siec, która iest częsc przednieysza sztuki, też Siec przed Mistrzami Cechowemi pospołu złozyć y scelowac obyczaiem y według zachowanego zwyczaiu rzemiesła tegosz: to iest zdrutowaną sprawioną Wierzbcami scelować, á rozwiązanie albo scelowanie vczynic ma y wypełnic iako się godzi przed Mistrzami Cechowemi. Ktorą tedy sztukę zupełną obyczaiem przeczonym opisaną gdy poda, y okaze: a Starsi y Mistrzowie przerzeczeni dostateczną bydź, y godną vznali, y iuzby go za prawego y Cechowego Mistrza bydz mianowali, tedy za tym nowy Mistrz do Regestru, albo do Ksiąg Cechowych tego rzemiosła pospolitych Imieniem y Przezwiskiem swym własnym wpisanym bydz ma. Potym Kolatią vcziwą Mistrzom ma sprawic, y według obyczaiu powinowatego w tey mierze dosyc vczynic. Co gdy vczyni iáko się godzi Nowy Mistrz ma okaząn bydz y zalecąn Vrzedowi Radzieckiemu tegosz Miasta, aby Mieyskie prawo przyiął, y przysięgę około posłuszenstwa władzy mieyskiey vczynił y oddał. Co gdy vczyni na ostatek wrociwszy się do zescia Cechu Bractwa swego summę pieniedzy szesc grzywien po cztyrdzieśći osm groszy Polskich licząc do skrzynki Cechowey tegosz Cechu iako obyczay iest skutecznie oddac y zapłacic będzie winien. A wszakze nie pierwey robotę gorną wielką liny albo Powrozy wielkie moze robic ten nowy Mistrz az pierwey te szesc grzywien zupełnie zapłaci do skrzynki Cechowey. A zatym iuz Misterstwa rzemiesła swego wolnie y bespiecznie vzywac y sprawowac moze. A wszakze obyczaiu inszych w drugich rzeczach ktorych ieszcze potrzeba nasladuiąc. Małzonkę aby w zesciu iednego Roku sobie poioł potrzeba iest: A gdzieby inaczey było Achtel piwa za winę, ilekrocby to postanowienie przestąpił Braterstwu w Roku przepasc ma, y bez sprzecania wystawic bądzie powinien. A gdy tedy nowy Mistrz będzie przyięt na Mistrzostwo, y dosicby vczynił powinowactwu swemu: tedy wszytkie y osobliwie posłuszenstwa nowemu á młodszemu Mistrzowi postanowione, y według zwyczaiu zachowałe tak Kośćielne iáko Cechowe podiąc y wypełnic będzie winien, tak długo az drugi Mistrz nowy po nim nastanie. A wszakze inaczey ma bydz rozumiano o synie ktorego Mistrza tegosz Cechu y tegosz Miasta domowego na ktorego ma bydz baczenie słuszne względem Rodzicow Cechowego Vrodzenia, bo oni wszystkich sztuk y obowieskow wszystkich słuszną połowicę tylko maią podiąc yzapłacic, gdy na Mistrzostwo maią bydz przyięcy, wyiowszy samą posługę ktorą podeymowac y wykonywac, owszem będzie winien tak długo az iemu drugi tymze obyczaiem nastanie nowy Mistrz. Item ktorykolwiek z Mistrzow Smołe, tłusztość nieprzyprawną, albo mas prostą za przyprawną a dobrze vczynioną osobliwieby przedawał, alboiawnie na przeday wyłozyc wazyłby śię, á w takim oszukaniu ludzi nalasłby y dowiodł się Vrzędowi Radzieckiemu, naprzod ma bydź odniesion a potym z Rzemiesła obyczaiem w inszych Miesciech zachowałym słusznie ma bydz złozon. Co aby było opatrzono y tego się doyrzało dostatecznie pewni Mistrzowie przysiegli na to z Cechu naznaczeni takowych rzeczy we Cztery niedziele doględac y takowe rzeczy do Cechu odnosić maią. A co śię tknie miary, przedawania tákowych towarow, iednaskowe funty na kształt miary Krakowskiey v wszystkich Mistrzów bydź maią pod winą czwartey cześći Kamienia wosku do skrzynki Cechowey bez wszelakiey folgi przedaiącą. Item O robotnich tego Cechu rzemiesła acz starodawna zachowany iest miedzy Mistrzami postanowiony zwyczay, á wszakze aby tesz tu Atrykuł potrzebny wyrazon był, iednostaynie uchwalono iest to y postanowiono. Naprzod co się tknie roboty dwanastey po konopney kądzieli drotowaney, albo niedrotowaney, ta robota ma bydz dobra iako nalezy, nie ma bydź podeyrzana, to iest nie z podłey materycy nie z bąnkami, ale spráwnych, y dobrze wyprawionych konopi ma bydz wyrobiona. A iesli v ktorego Mistrza robota takowa podeyrzana iako się tu opisało, bądz przez Mistrza, bądz przez Towarzysza była zrobiona, byłaby znaleziona y rzeczą samą okazana, takowy ktoryby w takowym występku był znaleziony y zwyciezony winę czwartą część kamienia wosku do Cechu bez folgi zadney przepadnie. Item Ile krocby ieden drugiego z Mistrzow na Targu pospolitem targuiącego y kupuiącego potrzebną materyą do tego rzemiesła znalasł, á od niegoby częśći kupioney oney materycy do roboty swey spuscic sobie potrzebował tey częśći iemu sobie potrzebney ma iemu narzycyc wszytkiego tego coby ieno kupił, Mistrz on kupuiący do rzemiesła swego, to iest konopi, smoły, y inszych wozowych tłustośći, takze tesz iesliby y insi Mistrzowie tegosz po nim potrzebowali, takze vczynic ma: a iesliby śię temu ktory Mistrz sprzeciwił a w tym doswiadczony y przekonany był: trzy funty wosku Cechowi za karanie przepaść ma. Item Przerzeczeni Mistrzowie tey Wolnośći Prawa y Prærogatywy maią vzywac. Aby zaden z obcych ludzi, y Sąsiadow, Mieszczan ku szkodzie ich nie smiał nawozic na nie rzeczy rzemiesłu ich nalezących przedaynych, ták w targowe, iako w insze pospolite dni, to iest Powrozow, Tłustego, Mazi, przyprawney y nieprzyprawney, takze tez sznurow, biczow, postronkow mnieyszych y większych, opałek, maznic, y inszych takowych rzeczy rzemiesłu ich nalezących, ktoreby były przeciwne, szkodliwe, y z przekazą Cechowi rzemiesła ich pod postacią albo kształtem rzeczy rzemiesł ich przedaynych, wyiowszy matryą do rzemiesła tego nalezącą. Takze tez wyiowszy Jarmarkj na ktore wolno kazdemu wieść co moze miec na przedanie A iesliby ktory vpornie ku szkodzie Cechu tego przeciwko temu postanowieniu wykroczył tedy za wiadomoscią y dozwoleniem Burmistrza y Radziec, takowy ma bydz na Ratusz wezwan, y tam ma bydz według przewinienia karąn. Item ktorybykolwiek Brat tego Cechu drugiemu Bratu lekkość, abo iaką sromotę wyrządził albo w poswarkach w Cechu newstydliwemi abo nievczciwemi słowami podkał y zelzył, á nie przeprosiłby takowy za kaźń trzy funty wosku Bractwu przepasc ma. Item ktoryby z Mistrzow drugiemu Mistrzowi Towarzysza albo Juuanta namową swą albo większym mytem z warstatu od roboty odwiodłby takowy trzy funty wosku Bractwu przepasc ma. Item Zaden z ZBraciey abo Towarzyszow bractwa tego z mieczem abo z iakąkolwiek bronią do Cechu aby nie smiał wnisc, a ktoryby to vczynił ieden funt wosku Bractwu przepadnie a iesliby to z przygody vczynieł tedy ma bydz karan według zdania wszytkich Mistrzow. Item Mistrzowie tegosz bractwa Gospodę swych Schaczk v iednego z Mistrzow starszego przysięgłego ku namawianiu y stanowieniu spraw bractwa swego y ku chowaniu skrzynki z inszemi rzeczami w niey zamknionemi, y inszych tez potrzebnych rzeczy naznaczyc sobie maią. A tam w zesciu kazdych czterech Niedziel abo ilekroc się im bedzie zdało społecznie się maią zyść, a swe sprawy wolnie sprawowac, namawiac, przestrzegac, potrzebne obmyslac. A tym sposobem do Gospody maią się obwieśćic Mistrz Starszy v ktorego Gospoda, y znak Cechowy będzie. On pierwey od siebie do bliższego Mistrza przez pewnego sługę poszle znak: á ten zaśie do inszego Mistrza sobie bliszego odeszle á tak ieden do drugiego az do ostatniego a ostatni odeszle znak zas do tego starszego Mistrza zkąd wyszedł. Gdzie kazdy Mistrz vzrzawszy znak Cechowy do Gospody wnetze iść ma. A iesliby nierychło przyszedł, abo więc vpornie nie przyszedł, takowy trzy grosze do bractwa za winę przepadnie. A iesliby na ten czas doma nie był, gdy on znak Cechowy przyniesiono do niego do niego, tedy o swey niebytnośći, przed Mistrzem Starszym wiernie się wymowi. Item to Bractwo aby tym bespieczniey, stateczniey, y doskonaley, w pokoiu y w milczeniu sprawy swe sprawowac a stanowic mogło: tedy obyczaiem Sądow Mieyskich Starsi Mistrzowie Cechu tego na Schadczkę Bractwa wszystkiego władzą á zwierzchność swą Cechową, ileby kroc rzez abo Sprawa ktora Cechowa tego potrzebowała zagaic, á tę Jurisdictią abo władzę swoią fundowac maią tym sposobem. Gdy Mistrzowie abo Bracia Cechowi do Gospody się swey znieydą, á rzecz pilna Bracka brackiego zasiedzenia potrzebowałaby, tedy to Bractwo tak ma bydz zagaione, y vczczone. Naprzod ieden z Starszych Mistrzow przysięgły pytac ma. Jesli potrzeba Bractwo to zagaic, a jesli iest czás, abo nie? Na co iesli się nie namowią siedzący Bracia, tedy nie ma bydź gaione. A iesli się na to namowią że ma bydz zagaione, y iest czas zagaienia: Tedy ma bydz zagaione Bractwo przez wyzey rzeczonego Starszego Mistrza przysięgłego, Tym obyczaiem y słowy. My to Bractwo gaiemy, y funduiemy. Naprzod Boga wszechmogącego Imieniem, y mocą Naiasnieyszego Pana Krola Naszego Polskiego, zwierzchnośćią Wielmoznego Pana Podkomorzego Ziemie Krakowskiey powszechnego, władzą Sławnych Burmistrza y Radziec, takze tez Woyta, y Ławnikow Wieliczkjch, y naszą tez Bracką przy tym stole siedzącey Braci mocą. Ktore zagaienie bractwa iesliby to niecierpliwośćią swą abo popędliwośćią niewstydliwie wzruszył, takowy karan ma bydz według woley Vrzędu Radzieckiego. A iesli słowem swey niepowsciągliwośći, tedy według nalasku brackiego karan bydz ma. Potym daley postąpic ma rzekąc. Panowie Bracia iesli iuż iest dostatecznie Bractwo zagaione? A oni odpowiedziec maią, Iż iest dostatecznie zagaione. A on Starszy rzecze w Imie Boze. Item kazdy Brat Cechu tego na kazde cztery Niedziele ku całośći y załozeniu, albo rozmnozeniu tak w rzeczach doczesnych iáko y wiecznych Cechu tego składanie Czugandi pospolicie rzeczono, po iednemu groszu czynic ma. A pomocnicy abo Towarzysze tegosz rzemiesła na kazdy Kwartał po pułgroszku do Skrzynki tey brackiey dawac y płacic maią. Item iesliby ktory z Mistrzow młodszych Cechu tego spraw y posług powinnych sprawowac i pełnic nie chciałby, abo vpornie zamieszkałby ták iáko iest we zwyczaiu w inszych Bractwach. Taki za karanie trzy funty wosku Bractwu przepadnie y odłozy. A wszakosz o ninieyszych posługach inaczey ma bydz rozumiano. Bo ilekrocby mnieyszych posług ktory z tych młodszych Mistrzow zamieszkał wypełnic, tyle kroc winą iednego grosza bez opuszczenia ma bydz karąn. Item ilekrocby A(n)niuersarze brackie, Wigilie, Pogrzeby, obchody, y inne takowe pogrzebowe y zaduszne obrzędy z nabozeństwa y z obopolney miłośći brackiey trafiłby się y byłyby sprawione, y obchodzone: tedy wszyscy wobecz y kazdy zosobna Mistrzowie y Bráćia, albo ich Małzonki przy takowych wszytkjch obrzędziech maią bydz. A Ciało Vmarłego Mistrza abo Zony, Syna, Corkj, Towarzysza tego Cechu do pogrzebu donieść maią, kazdy porządkiem swym to czyniąc. A niedbaiący na to bądz Mąz bądz Zona, za omieszkanie swe grosz ieden Bractwu zapłaci. Takze tesz Towarzysz niedbaiący na to tymze sposobem ma bydz karany. Item Mistrz kazdy tey osobliwey Wolnośći y Prærogatywy, ktory iedno będzie chciał bespiecznie vzywac, moze to iest dni targowych, tygodniowych á nie inszych dni, robotę swoię wszelaką swego rzemiesła na rynku mieyskim na przeday wyłozyc, wszakze na iednym przedaynym mieyscu ma przestac á dośić miec, ani doma, ani indziey ma robotę swą wykładac, tylko albo doma, abo na Rynku ma wykładac na przeday, pod winą czwartey częśći kamienia wosku bractwu przepadaiącą. Item Ilekrocby śię przydało. Iz Mistrz ktorykolwiek tegosz rzemiesła vmarłby, á Małzonkę osierociałą zostawiłby, takowey wolno będzie przez Towarzysza, robotę wszelaką, iako y innym Mistrzom sprawowac y dni targowych, tę swą robotę na Rynku ku przedaniu wykładac, y przedawac. Ale co się dotycze robot więtszych, y przednieyszych, tych bez doyrzenia, a opatrzenia, a opatrzenia przynamniey iednego Mistrza doskonałego Towarzysz on, to iest pomocnyk robic, ani sprawowac nie moze dla tego aby dobrze robotę wyprawił. Item Jesliby Niewiasta Wdowa będąc w stanie wdowim, a sprawuiąc rzemiesło to przez Towarzysza, nieuczciwieby śię zachowała tak izby iey obcowanie bądź (czego Boze zachoway) przez cudzołostwo, abo tez fornicatią iaką, było Cechowi obrazliwe. Takowa robota tego rzemiesła nie ma bydz iey dopuszczona, y owszem naprzod ma bydz zapowiedziana. A ktorybykolwiek Towarzysz umarłego Mistrza tegosz rzemiesła, poiołby Zonę; tedy on zupełną sztukę tegosz rzemiesła przykładem abo obyczaiem inszych Mistrzow wyrobi i okaze, y wszytkie nowego Mistrza powinnośći zupełnie á dostatecznie wypełni. Item Jesliby kto przerzeczone rzemiesło w Mieśćie tym abo okolicznie około tego Miasta bez wiadomośći, voley y zezwolenia Cechu tego osobliwie, potaiemnie, abo pokątnie swą własną władzą bez Cechu wazyłby się sprawowac: takowy z dozwoleniem Panow Radziec tegosz Miasta przywiedzion ma bydz na Ratusz aby się usprawiedliwił. Item Zaden z Braciey Cechowey taiemney Rady brackiey obcemu Człeku wszelkiemu aby nie wydawał, ani obiawiał. A iesliby ktory w tym był znalezion, y doswiadczony, takowy słusznie z rzemiosła złozeniem ma bydz karąn. A wszakze iesli vrzędownie przed Pany Raycami oskarzon byłby, tedy przed niemi wszytko to moze y ma odkryc abo powiedziec. Item Starsi Bractwa tego na kazdy Rok przy obieraniu starszych Mistrzow na drugi Rok dostateczną liczbę ze wszystkich rzeczy sobie w szafunek swoy poruczonych drugiey Braciey Cechowey vczynic będą powinni, a gdy dostateczną liczbę vczynią á z sprawowania starszośći swey byliby kwitowani: Tedy to Bractwo abo Cech wszytek obyczaiem zwykłym z ramienia swego obierze insze Mistrze za Starsze Cechowe, y tę nowo obrane Vrzedowi Panow Radziec præzentowac y zalecic ma, a tam przed Vrzędem Radzieckim Przysiegę cieleśną, na wierne sprawowanie Vrzędu swego Cechowego maią vczynic. Item Gdyby ktoryMłodzieniec chciał się wyuczyc v ktorego Mistrza, tákj dla wyuczenia swego, ma się z nim vmowic na trzy lata á ták przez trzy lata ma konczyc swe wyuczenie. A iesliby dla młodych lat ieszczeby się nie godził, tedy ma konczyc cztery lata dovczaiący śię. A ta vmowa wyuczenia vczniow ma nalezec pospolicie na władzey, y woli Mistrzow tego Cechu. Item Kazdy Młodzieniec gdy bywa przymowąn przez Mistrza Cechowego, na wyuczenie tego rzemiesła, y byłby wzięty za Młodzienca abo za vcznia takowy ma dac gotowych pieniędzy na rzemiesło, y do Bractwa na zbroie szesc groszy do skrzynkj. Item Gdy Młodzieniec tákowy abo Vczen od Mistrza przyięty, vmowie y słuzbie swey przez zupełne trzy lata vcząc śię dosićby vczynił, y lata naukj abo wyuczenia swego skonczyłby, tedy Mistrz iego winien mu będzie dac osm łokiet sukna kazdy łokiec po cztery grosze sprawiedliwie kupuiąc, abo trzydzieśći grószy. Item Gdyby syn Mistrza ktorego za zywota Oyca swego tego rzemiesła przynamniey przez ieden dzien nie poczołby się vczyc y robic, takowy do rzemiesła nie ma bydz przypuszczon ieno zeby śię vczył pierwey rzemiesła tego obyczaiem inszych Młodziencow, v ktorego godnego Mistrza. A ktoryby za zywota Oycowskiego rzemiesła vczyc się y robic poczołby, by tez tylko iednego dnia, takowy vczywszy się przez ieden Rok cały od ktoregokolwiek Mistrza wyuczony, ma bydz wyzwolony y przyięty. Jesliby go Ociec iego za zywota nie wyzwolił abo przynamniej zeby go nie przetribował. Item A ktoryby z Młodziencow przerzeconych tak mistrzowski Syn, tak tez obywatel ktorykolwiek wypełniłby czas swuy wyuczenia y wysługi swey, y powinowactwu swemu dosic by vczynił. Tedy tenze Towarzyszom rzemiesła tego, kolatią za złoty ieden nawięcey sprawi, abo tez na mieysce Kolatiey takowey złoty ieden na przeszynk istotnie y koniecznie onym Towarzyszom dac ma, a wszakze pierwey niz zostanie Towarzyszem, Genealogią vrodzenia swego poczciwego, abo listem otworzystym, abo dostatecznym swiadectwem przed Starszymi y mistrzami, iáko się godzi okazac ma. Na ktorey Kolatiey Towarzysze starszy około obyczaiow dozwolonych y vczciwych, y im przystoynych z sobą będą namawiac, a onego od pierwszey niedbałośći od obyczaiow grubych, y od niedowscipu iego odwracac: a do nowych obyczaiow ciągnąc, wszystkie rzeczy iemu potrzebne dostatecznie, rozumnie, przekładaiąc, y wszytkiego tego co iemu potrzeba w rzemiesle tym zachowac, nauczyc doskonale. A już indziey Kolatiey Towarzyskiey czynic nie ma. Item Vczen wyuczony, gdy nowo zostanie Towarzyszem, a od swego Mistrza na inszy warsztat do ktoregokolwiek Mistrza chciałby się vdac, takowy ma od swego Mistrza od niego nie odchodząc przez dwie niedzieli robic: a potym po dwu niedzielach wykonanych, ma Mistrza swego vpomniec, y o swym przyszłym odesciu ktore mu będzie wolne, gdy czás nanaczony przydzie gdziekolwiek się będzie chciał udac, opowiedziec; á inaczey gdzieby vczynił, winom trzech groszy Towarzyszom przepadłych ma bydz karąn. Item O Towarzyszach tego rzemiesła to ma bydz rozumiano, y o to postanowienie zachowane bydz ma. Iż kazdy z nich tak młodszy Towarzysz iako Starszy, pomocnik vczciwie się zachowáć ma przeciwko Mistrzowi i Małżonce iego, według starego zwyczaiu y czeladz domową aby vczciwie vwazał, a zadnego sobie lekce nie wazył. A młodszy Towarzysz starszemu wysługowac się ma, to jest wody y recznika nagotowac. Warstat miotłą vchędozyc, y złozic, y insze wszystkie rzeczy do Warstatu potrzebne według potrzeby nagotowac: Wyiowszy, zeby młodzieniec vczeń byłby v Mistrza na ten czás, tedy ten za Towarzysza młodszego to wszytko wypełnic ma; inaczey gdzieby młodszy Towarzysz vczynił, winą trzech groszy karan bydz ma. Item Towarzysz kazdy który na kazdy tydzien bierze po dwu, abo po trzech groszy, przymuiąc robotę na dwie niedzieli przed Swiętym Michałem, tedy az do wstępnej srzody, abo do ostatniego Mięsopustu ma wstawac do swiece na osmą godzinę. A ktory bierze na kazdy tydzien po trzy grosze, wyrobic winien obyczaiem zwykłym powrozy, postronkow dwunastnych po konopney kądzieli powianych po sześći łokiet w liczbie dwadzieśćia y czyry na kazdy dzien. Item Powro-zow, także postronkow popiętnych dwuszelągowych diszlowych po konopney kądzieli powianych, w liczbie trzydzieśći ieden dzien wyrobic ma. Item Postronkow poczwartnych na pięc łokći w liczbie szescdziesiąt ma wygotowac. Item Czwartnych szelągowych po cztery łokcie Sze(ś)cdziesiąt przez ieden dzien wyrobic ma. Item Stryczkow leczarzow bez spuszczenia po piąciu łokiet pułtory kopy wyrobic ma. Item Postronkow większych samo wtor trzy kopy spśći. Item Postronkow Czwartnych cztery kopy samo wtor przez ieden dzien spuscic ma: A mnieyszych Stryczkow osobno, y osobliwych osm kop, także samowtor spuscic ma na ieden dzien, Chomątnych Postronkow dwadziescia po osmi łokci powianych vczynic: Tychze postronkow Chomąntnych dwie kopie takze samo wtor opusci. Item Biczow mnieyszych Towarzysz samowtor osm kop spuśći y wyrobi. Item Stabrynow za złoty ieden, Sznurow za dwadz(i)escia groszy wyrobi. Ktore roboty na kazdy dzien osobliwie przez Towarzysze y pomocnikj naiemne, sprawiedliwie y statecznie maią bydz wypełnione, aby postanowienia tego proznowaniem nie zbywali; Abo zeby ktorym obyczaiem Mistrzowie od Towarzyszow nie byli oszukani, ktorzy im sprawied(l)iwą zapłatę zaiste są powinni. A gdzieby inaczey robili, to będzie zalezalo na zdaniu Mistrzow. Item Towarzysz kazdy, dwa albo trzy grosze myta wochlon na kazdy Tydzien biorąc, ma brac od Mistrza na przepicie na wieczor piwa za dwa pieniądza. A iesli dwa wspołu v jednego Mistrza robiliby, tedy ma im dano bydz piwa za ieden kwarnik. Item Mistrz kazdemu Towarzyszowi na łaźnią dac winien przez dwie niedzieli puł grosza. Item Trunkal Towarzyskj pilnośći ich takowy bydz ma. Jesliby ktory człek zkądkolwiek przynios(ł)by ku potrzebie swey puł kamienia konopi zgotowac na powrozy do Mistrza ktoregokolwiek takowy Mistrz zapłate za swą pracę sobie weznie, á iesliby więcey było niz puł kamienia Konopi oddanych, zapłata Towarzyszowi przydzie. Item Aby zaden z Mistrzow niebył przypuszczon do tego Cechu nad liczbe dzieśiąći. Item do Win Cechowych aby zadna insza zwierzchnosc nie miała eno Cech sąm.

             My tedy Henrik Krol wyzey mianowany prozbie Consiliarzow naszych, y ratiom ich mieysce daiąc, Artykuły wyzey napisane, bacząc ie bydz ku pozytkowi Zuppom Naszym Wielickim, y nieprzeciwne Prawom y Przywileiom Miasta Wielickiego, ani Prawu pospolitemu, Zwierzchnośćią naszą Krolewską we wszytkich Condityach, Clausulach, y Punkciech, approbuiemy, potwierdzamy, y vmacniamy listem ninieyszym vznawaiąc ie, y wszystko w nich się zamykaiące, miec moc dostateczną za swiadectwem listu ninieyszego, do ktorego pieczęc Nasza iest zawieszona: Dan w Krakowie na Seymie Koronatiey naszey, Pierwszego Dnia Czerwca Roku Panskiego Tysiączneg(o) Pięcsetnego Siedmdziesiątego Czwartego. Krolowania Naszego Roku Pierwszego.

            Referat Wielmożnego Walentego z Dębian Dębieńskiego Kanclerza Królestwa polskiego. Walenty Dębieński, Królestwa polskiego Kanclerz podpisał.

           Przeto My Stefan Król, przychylając się łaskawie do wspomnionej prośby, do Nas wniesionej, przedsięwzięliśmy sobie, list wyżej zamieszczony we wszystkich szczegółach, okresach, rozdziałach, omówieniach, warunkach i wyrazach, o ile ustawom powszechnym w czemkolwiek nie są przeciwne, władzą Naszą królewską uznać i zatwierdzić, jakoż uznajemy i potwierdzamy tym listem Naszym z tem postanowieniem, iż wszystko w nim zawarte słuszną wagę i moc należytą po wszystkie czasy mieć powinno. W dowód czego ów list Nasz ręką swoją podpisaliśmy i pieczęcią Naszą koronną ztwierdzić poleciliśmy. Dano w Malborgu dnia ósmego miesiąca Grudnia lata Pańskiego Tysiącznego Pięćsetnego Siedmdziesiątego Siódmego, a w drugiem Naszego panowania. Stefan Król. Maciej Bech.

|
  Stronę poświęcam pamięci zmarłym powroźnikom:
Stefanii Góreckiej i Bolesławowi Kosturkiewiczowi.